Баяндама "Даун синдромы"

  • Жүктеулер: 12
  • Көрсетілім: 937
  • Мектептен тыс мекемелер
  • 10/Апр/2017

Жарияланған материалдың жеке номері: 22571


МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Даун синдромы ауруының теориялық негізі.
1.1. Даун синдромының пайда болу себебі.

1.2. Даун синдромы бар нәресте дамуының маңызды кезеңдері.
1.3. Баланы жетілдіру үшін қажет.
ІІ. Дауын синдромына шалдыққан балалардың дамуы және тәрбиесінің прақтикалық негізі.
2.1. Даун синдромына шалдыққан балалар сабақ үстінде.
2.2. Сұлтан Д.,Ғилым А.
ІІІ. Қорытынды.
Әдебиеттер.

Даун синдромы ауыруын XVIII ғасырдың орта тұсында ағылшын дәрігері Джон Даун зерттеген болатын. Осыған байланысты гендік ауру ұлы дәрігердің есімімен аталып кеткен. Біршама уақыт өте келе, туа біткен гендік ауру әлемдік проблемаға айналды.
Соңғы рет бұл аурудың адам ағзасындағы хромосомалардың артықтығынан туындайтынын 1959 -60 жылдары шетел генетиктері дәлелдеген болатын.
Даун синдромы радиацияның әсерінен, экологияның бұзылуынан, адам ағзасындағы иммунитеттің нашарлауынан пайда болады. Айта кететін тағы бір жайт — вирустардың жүкті әйелдерге өте тез әсер етуі, яғни жүкті әйелдің ағзасы кез келген ауру түрін тез қабылдайды. Тұмау немесе басқа да аурулар құрсақтағы сәбиге кері әсер етуі әбден мүмкін, сол себепті отау құрған отбасылар міндетті түрде дәрігерлердің қабылдауында болып, олардың кеңесіне құлақ түрулері қажет дейді генетик ғалымдарымыз. Ғалымдардың айтуынша, даун синдромын емдеуде еліміз біраз жетістіктерге қол жеткізген.
Даун синдромының пайда болу себебі:
Адам ағзасының әрбір жасушасында 23 жұп құрайтын 46 хромосомдар болады. Ағзадағы жасушалардың көбеюі жасуша ядросында жүретін өте күрделі өзгерістермен байланысты. Тікелей бөліну нәтижесінде пайда болған жаңа жасуша бастапқы жасушаның әрбір жұбынан бір хромосом алып, 23 хромосомы бар толық жиынтыққа ие болады. Хромосомның негізін біріне –бірі тіркелген бөліктері (гендері) бар ДНК молекулалары құрайды. Әрбір ген белгілі ақуыздың құрылымы туралы мәліметті сақтайды, ал ақуыздың құрылымына ағзаның тұқымқуалаушылық (гендік) қасиеттері тәуелді.
Даун синдромымен дүниеге келген нәрестені мамандар тек симптомдық ем беру арқылы айықтыруға болатынын, яғни баланың ақыл -ойын алғашқы сатыда қалпына келтіруге болатынын айтады. Хромосоманың артық болуы ақыл – ойдың кемдігімен қатар, дене мүшелерінің жетілуіне да кері әсерін тигізеді. «Үміт үзген жан — ешқашан үміттеніп көрмеген жан», — деп Бауыржан Момышұлы атамыз айтқандай, осы аталған аурумен ауырған балалар ешқашан өз рухтарын түсірмегені абзал дейді мамандар. Елімізде профилактикалық жұмыстардың жиі жүргізілуі арқасында даун синдромы біршама саты төмендеді.
Басқа балалармен салыстырғанда Даун синдромы бар нәрестелер кейбір аурулармен жиірек ауырады. Сондықтан бала бір жасқа жеткенше, оны кардиолог, отоларинголог, ортопед, окулист, балалар хирургі, невропатологқа міндетті түрде қаратып, кеңес алу қажет. Бұл өте маңызды!
Даун синдромы бар нәресте дамуының маңызды кезеңдері:
Бұл бала дамуының басқа нәрестелер дамуынан принциптік айырмашылығы жоқ, тек даму жылдамдығы төменірек болады. Ақыл –ойы мен сөйлеу қабілеті бұзылысының көріну дәрежесі тек туа біткен факторларға ғана емес, баламен қаншалықты оқу – дамыту жұмыстары жүргізілуіне де байланысты. Даун синдромы бар балалары арнайы әдістерді қолданып оқыту нәтижелері жаман емес. Бала оқуда қиналса да, жүріп, сөйлеп, оқып, жазып үйрене алады. Даун синдромымен ересектердің өмір ұзақтығы 50 жастан аса. Осы синдромымен ауратын көп адамдар некеге отырады. Даун синдромымен ауыратын әйелдердәі 35-50/% -ында Даун стндромы бар балалар туылады. Даун синдромымен науқастар қатерлі ісік ауыруына сирегірек ұшырайды деген болжам бар. Алайда мұндай адамдар басқалардан жирек кардиологиялық аурулармен (туа біткен жүрек ақаулары). Альцгеймер ауруымен, жедел миелоидтық лейкозбен ауырады. Олардың иммунитеті әлсіз, сондықтан бала кезінде жиі пневмониялармен жиі ауырып, бала жұқпалы ауруларын ауыр көтереді. Даун синдромы бар балаларда жиі сөйлеумен қиындықтар туады. Сөзді түсіну мен, сөз қайтару арасында кідіру болады. Кіші моториканың дамуы кідіреді. Кейбір науқас балалар 2 жасында жүрсе, кейбіреуі 4 жасында аяқ басады. Бұл үдірісті тездету үшін физио ем тағайындалады.
Баланы жетілдіру үшін қажет:
- баланың неғұрым ертерек, белсенді қимылдауына ата-ана, мамандар міндетті түрде себепкер болу керек;
- оқыту, үйрету процестері біртіндеп жүргізілуі керек және жаттығуды көбірек қайталау қажет;
- нәрестенің қимылы ерте даму үшін ата-ананың атқаратын ролі өте маңызды. Сол сияқты, нәресте дағдыларды ұғып алып, игеруіне ата-аналар күнделікті көмек көрсетуі керек.
Даун синдромымен ауыратын балаға түзете -дамыту сабақтарын жүргізетін мамандар: Дефектолог, логопед, психолог
Қорыта келе мамандар болып түзету сабақтарында тиімді тәсілдерді қолданып, Даун синдромы ауруына шалдыққан балаларға өз көмегімізді тигізейік дегім келеді.

Әдебеттер:
1. Бадалян Л.О.Детская неврология. Учебное пособие. – М., 1998.
2.Диагностика психического развития в раннем детстве. Учебно-методическое пособие. /Сулейменова Р.А., Ерсарина А.К., др./ – Алматы, 2000.
3.«№ 3 қалалық перзентхана» МКҚК
Медициналық - генетикалық кеңес беру бөлімшесінің, генетик дәрігері М.А. Жумажанов Тәрбие.орг сайтынан Баяндама "Даун синдромы" Мектептен тыс мекемелер материалды тегін жүктеп сабақ барысында қолдануға рұқсат етіледі. Жарияланған материалға tarbie.org сайтының әкімшілігі жауапты емес

Авторы: Жардемалиева Эльнора Жүсіпбекқызы

Батыс Қазақстан облысы,Казталов ауданы "Психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеті" ерте жастан дефектолог мұғалімі

Пікірлер: 0

avatar