Меню
Артқа » » » » Материал жариялау
ТАБУ
  • 22.11.2016
  • 183 Көрсетілім
  • Талқылау
  • Жарияланған материалдың жеке номері: 20149

Табу негізінен этнографиялық ұғыммен байланысты.
Мифтік ескі наным бойынша атын тура айтуға тыйым салынған сөздер тіл білімінде табу деп аталады.
Мұндай тыйым салынған сөздер дүние жүзіндегі халықтардың көшілігінде кездеседі. Бұл әдет әсіресе, түркі халықтарының, оның ішінде қазақ халқының тұрмысында көп тараған.
Қазақтың ескі әдет- ғұрпы бойынша еклін болып түскен қыз күйеуінің туған – туыстарының атын өз атауымен атамайтын болған.
Солардың әрқасысының жақындық долына, жасының үлкен – кішілігіне қарай лайықты ат қоюға тиіс болған. Мысалы: қызға шырайлым, еркежан, бикеш деген.
Қазақ тіліндегі табудың ендігі бір түрі қатал табиғи құбылыстарға, жыртқыш аңдар мен қауіпті жәндіктерге, түрлі ауруларға байланысты қалыптасқан. Мысалы: шешек ауруының атын атаудан қорқып, оны «қорасан» деген
V. Жаңа тақырып бойынша түсінік тексеру:
І деңгей
1.Төмендегі сөйлемдерден табу сөздерді тап.
Ауыл сонда күзекте шығар деймін. Бақа шешей бар, Көзейқараның үйіндегі келін бар – бәріміз Қосөтердегі ағаштан шөпшек тереміз деп шықтық...
ІІ деңгей
1.Табуға мысалдар жаз.
2. Табуға байланысты пайда болған синонимдерді жаз.
Үлгі
Жоғалған маг – қолды болды.
Жылан – түйме, ала жіп – ұзын құрт.
ІІІ деңгей
1.Табудан синоним сөздердің айырмашылығын айт және оларды мысалмен дәлелде.
2.Қазақтың салт – дәстүріне байланысты ойтолғау жаз.

VІ. Жаңа сабақты бекіту:
1. Оқулықпен жұмыс.

101- жаттығу
Мәтіннің ішінен өзгеше қолданыстарды тауып,олардың табу екенін түсіндір.


102 -жаттығу
Қарамен жазылған сөздердің табуға жататынын, жатпайтынын байқап көріңдер. Тәрбие.орг сайтынан ТАБУ Қазақ тілінен ашық сабақтар материалды тегін жүктеп сабақ барысында қолдануға рұқсат етіледі. Жарияланған материалға tarbie.org сайтының әкімшілігі жауапты емес

Авторы: Конырат Нурбану

СҚО, Айыртау ауданы Лобанов орта мектебі қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі

Ұнады ма? Достарыңмен бөліс. Қалаған әлеуметтік желінің үстін бас

Бөлімі: Қазақ тілінен ашық сабақтар
Көрсетілім: 183 | Жүктеулер: 0
Барлық пікірлер: 0
avatar