Меню
Артқа » » » Материал жариялау
Сандық есептер шығару
  • 04.02.2016
  • 2080 Көрсетілім
  • Талқылау
  • Жарияланған материалдың жеке номері: 15511

Арынова Клара, «Шілік» шағын жинақты жалпы орта мектептің химия пәні мұғалімі.
ОҚО, Отырар ауданы

Сабақтың тақырыбы: Сандық есептер шығару


Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға органикалық қосылыстарға берілген есептерді орындау туралы түсінік беру және жолдарын еске түсіру.
Дамытушылық: ҰБТ ке қатысты есептерді органикалық қосылыстар мысалында тағы да қайталап, тереңдете түсуі. Оқушылардың ойлануын шығармашылығын дамыту
Тәрбиелік: органикалық қосылыстардың алынуына, электрондық құрылысы негізделе халық шаруашылығындағы маңызына тоқталу.
Сабақтың түрі: Аралас сабақ.
Сабақтың әдісі: Сұрақ-жауап, ой қозға, салыстырмалы жүйелек, жеңілден қиынға бару
Пәнаралық, сабақаралық байланыс: биология, математика
Сабақтың жабдығы: кеспе қағаздар интер тақта, есептер жинағы
II. Сабақтың барысы.
Ұйымдастыру: Оқушылармен сәлемдесу, оларды түгендеу. Сабаққа дайындықтарын тексеру. Бағалау парағын топ басшыға беру
Үй тапсырмасын сұрау:
1. Домино ойыны. Оқушыларға химиялық элементтердің қиындылары таратылады, қиындылардан нәруыз бен нуклейн қышқылының формуласын құрастырады да оқушылар сол бойынша 4-топқа бөлінеді және оларға топ басшылары анықтама береді



R – CH – COOH

NH2

* Нәруыз - аминқышқылдарының қалдығынан құралған құрылысы күрделі
жоғары молекулалы биополимерлер.
* Нуклейн қышқылы - тірі жасуша ядросының маңызды құрам бөлігі.
2. Жорға сұрақтар (конвертке сұрақ салу).
4 топ бір -біріне сұрақ жазып конвертпен береді , топ мүшелері сұрақтарға кезектесіп жауап береді.
1-топ
1.Нәруыздар қандай зат?
құрылысы күрделі, жоғары молекулалы биополимерлер
2. Нәруыздарды не деп атайды? Протейндер
3. Нәруыздардың қасиеттеріқандай? Серпімділік, тасымалдаушы,
қорғаныштық, энергетикалық, қуат көзі.
4. Нәруыздар қызметі қандай? Құрылыс материалы, химиялық реакцияны
Тездетеді
5.Нәруыздар құрамындағы химиялық элементтердің пайызы қандай?
С-50-55%, О 20-24%, Н 6-7% , N 15-19%

2- топ
1.Бірінші реттік құрылымында аминқышқылдар қалай орналасқан
2. Аминқышқылдардың арасындағы байланыс пептидтік
3.Үшінші реттік құрылымда нәруыздың пішіні қандай? оралма шумаққа айналады
4.Нәруызды сапалық анықтау Ксантопротейн (KNO3 сары түске боялады),
Биурет реакциясы (Cu(OH)2 ашық күлгін түс пайда болады)
5.Нәруыз денатурациясы дегеніміз? Нәруыздың бұзылуы

3 - топ
1.Нуклейн қышқылы клетканың қай бөлімінде оранласқан? Ядрода, хромосомада, митохондрияда, хлоропластарда
2. Нуклейн қышқылы нешеге бөлінеді? 2-ге ДНК; РНК
3. Нуклейн қышқылы қандай қосылыс? Жоғары молекулалы, гетерополимерлі, биополимер
4. Нуклейн қышқылының нукеотиді(мономері) көміру (пентоза), азотты негіз, фосфор қышқылының қалдығы
5. Нуклейн қышқылын ашқан ғалым Ф.Мишер

4 - топ
1. Нуклейн қышқылының маңызы қандай? тірі ағзалардың ауруларын болдырмау, сапасын арттыру, жаңа сорттар, тұқымдар алу т.б.
2.ДНК-ның қызметі қандай? Тұқым қуалаушылық ақпаратты сақтайды
3. Нуклейн қышқылының құрамындағы азотты негіздер қалай аталады? Пуринді, пиримидинді
4.Пиримидинді негізге жататыны Урайил, Тимин. Цитозин
5.Пуринді негізге жататыны Аденин, гуанин

Жаңа сабақ 3. Есептер шығару
1-топ
1-есеп: Басқа органикалық қосылыстарды қолданбай, метаннан анилинді қалай алуға болады? Реакцияның жүру жағдайын көрсетіңіз.

2-есеп: 39 г бензол және 39 г азот қышқылы өзара ірекеттескенде түзілген нитробензолдың массасы:

3-есеп: Егер шығымы 75 % болса, 1620 г крахмалды гидролиздегенде түзілген, глюкозаның спирттік ашуынан түзілетін этанол массасы:

4-есеп: Тізбек арқылы: крахмал →этанол→көміртек(ІV) оксиді→крахмал. 243 г крахмалдын, үшінші стадияда бөлінетін көміртек (ІV) оксидінің зат мөлшері:

5-есеп. Этилбензолды нитрлегендегі өнімінің 1 молінің массасы:

6-есеп Егер шығымы 75 % болса, онда 18г глюкозаны тотықтырғанда түзілетін күмістің массасы

7-есеп. Массасы 9,9г дихлорэтан алу үшін хлорсутекпен әрекеттесетін ацетиленнің (қ.ж) көлемі:
2-топ
8-есеп. 85,5 гсахараоза гидролизденгенде алынған глфкозаны тотықтырғанда түзілген күмістің массасы:

9-есеп Егер нәруыздың мономері глицалаланин болып және одан гидролиздегенде 222,5г аланин түзілсе белоктың массасы .

10 –есеп 142г иодметан мен 50г натрий әрекетескенде түзілген этанның (қ.ж) көлемі

11 –есеп 9,2г толуол толық жану үшін қажет ауаның көлемі (ауадағы оттектің көлемдік үлесі 20%)

12- есеп Картоптағы крахмалдың массаалық үлесі 20%, өнім шығымы 50%, сыйымдылығы 50кг 5 қап картоптан алынған глюкозаның массасы:

13-есеп Азот бойынша тығыздығы 2,5-ке тең 35 г циклоалканды жаққанда жұмсалатын ауаның көлемi (ауадағы оттектiң үлесi 20%)

14-есеп: Газ тәрізді заттардың мынадай элементтік құрамы эксперименттік жолмен анықталғын: көміртегінің массалық үлесі 0,8571 (немесе 85,71%), сутегінің массалық үлесі 0,1429 (немесе 14,29%). Қалыпты жағдайда бұл газдың 1 л массасы 1,25 г болады. Осы заттың химиялық формуласын табыңдар.
3-топ
1-есеп 132г СН3СОН ацетальдегид (шығымы 75%) алу үшiн жұмсалатын құрамында 28% қоспасы бар кальций карбидiнiң массасы;

2-есеп. 40,5г целлюлозаны нитрлегенде түзілген динитроцеллюзаның массасы;

3-есеп.Глюкозаны спиртке дейін ашытып,түзілген этанолды қышқылға дейін тотықтырады.Осы алынған қышқыл натрий гидрокарбонатының артық мөлшерімен әрекеттескенде көлемі 8,96л (қ,ж.)газ бөлінді.Ашу реакциясына түскен глюкозаның массасы.(г)

4-есеп.5г формальдегид күміс оксидінің артық мөлшерімен әрекеттескенде бөлінетін күмістің массасы.

5-есеп.(Қ.ж.)тығыздығы 0,715г/л болатын көмірсутектің 4,8грамын жаққанда 13,2г көмірқышқыл газы түзілген болса,онда оның молекулалық формуласы.

6-есеп:Егер шығымы 75%болса,20г анилиннен алынатын нитробензолдың массасы:

7-есеп. Егер шығымы 90%болса,36г глюкозаданалынатын сүт қышқылының массасы:
4-топ
8-есеп.11,2м3 3-метил бутадиен-1,3(қ.ж.)толық жағу үшін қажет ауаның көлемі.(Оттектің ауадағы үлесі21%)

9-есеп: егер шығымы 90% болса, 36 г глюкозадан алынатын сүт қышқылының массасы:

10-есеп: Егер шығымы 75%болса,20г анилинненалынатын нитробензолдың массасы:

11- есеп: кальций хлоридінің 520 г 7%- ті ерітіндісіндегі судың массасы:

12- есеп: 20 литр пропан мен бутан қоспасын жағу үшңн 124 литр оттегі жұмсалған. Қоспаның пайыздық өқрамын анықта.

13- есеп: 15,68 литр метан, көміртек(ІҮ) оксиді және көміртек(ІІ) оксидінен тқратын қоспа арқылы натрий гидроксидін артық мөлшерде қосқанда, бастапқы қоспа көлемі 8,96 литрге кеміген.Қалған қоспаны жағу үшін 6,72литр оттегі қажет болды.бастапқы қоспа құрамын анықта.

Қорытынды:
4. «Сиқырлы сандықша» ойыны (оқушы санына қарай сандықшаға түрлі түсті парақшаға жазылған тапсырмалар салынады, оқушылар ойын тәртібін білмей тұрып парақшаны алады, ойын тәртібі төмендегіше )
Қызыл түсті таратпа «Б» деңгейлі 5-балл,
көк түсті таратпаға «Ә» 4 балл,
жасыл таратпалар 1 балл,
сары таратпа сиқырлы сандықшаның ынталандыру сиы 5 балл
1. «Б»- 6кг пропан жанғанда ( қ.ж ) түзілген көмірқышқыл газының көлемі.
(9,16)
«Ә» - 1л бутанның массасын (қ.ж) есептеңіз.(2,58г)
«А»-құрамында 30л сутек атомы болатын, қаныққанкөмірсутекте көміртек атамдарының саны.(C 14 Н30)
2. «Б» 100гр этанды бромдағанда түзілетін бромэтанның массасы
«Ә» 75 г этанның қ.ж адатын көлемі
«А» СН3 – СН - СН2 - СН – СН3 көмірсутек изомерін атаңыз
| |
СН2 – СН3 СН3 (2метил, 4этил пентан)
3. «Б» жану нәтижесінде 134,4л көмір қышқыл газы түзілсе қ. Ж жанған
бутанның көлемін есептеңіз. 33,6
«Ә» пропан молекуласының құрамындағы көміртектің массалық үлесін
есептеңіз 81,8
«А» төменде келтірілген формулалар ішіндегі қаныққан көмірсутек
а) С5Н 8 Б) С6Н14 В)С7Н14 Г) С10Н20

4. «Б» 101гр хлорметанды алуға жұмсалатын хлордың массасын есептеңіз
73,9
«Ә» құрамында 18 сутек атаомы бар қаныққан көмірсутектің аты және формуласы С8Н18 СІ Вr
«А » |
СН3 - СН – С – СН – СН3 қаныққан көмірсутекті атаңыз

СІ С
5.«Б» пентилен құрамындағы С-ң массалық үлесін есептеңіз
«ә» 3 моль метанды жаққанда түзілген көмір қышқыл газының (қ.ж) көлемін есептеңіз.
«А» 2,3,4 триметилпентанның құрылымдық формуласын жазыңыз

«А»-құрамында 30л сутек атомы болатын, қаныққанкөмірсутекте көміртек атамдарының саны.(C 14 Н30)
5.Оқушыларды бағалау : бағалау парағы бойынша топ басшыларынан топ мүшелерігің жауап беруне сипаттама береді,
Сабақ соңында топ басшылары бағалау парағы бойынша өз тобындағы оқушылардың сабаққа атсалысуы бойынша сипаттап бағасын айтады , өзімде бақылап қорытындылап оқушыларды бағалаймын
6. Үйге тапсырма: №13-14 есептерді шығарып келу.
Есептердің шығарылу жолдары
1-топ
1-есеп: Басқа органикалық қосылыстарды қолданбай, метаннан анилинді қалай алуға болады? Реакцияның жүру жағдайын көрсетіңіз.
Шешуі: Метанды пролиздеп ацитилен алуға болады.
2СН4 → С2Н2+3Н2
Көмір катализаторының қатысуымен ацетиленнен бензол алуға болады

3С2Н2→
Бензолға нитрлеуші қоспаның (концентрлі азот және күкірт қышқылының қоспасы) әсерінен нитробензол түзіледі. NO2

+НNO3→ +H2O
Н.Н Зинин реакциясы бойынша тотықсыздандырғаш ретінде аммоний сульфидін, қышқылдық ортада катализатордың қатысуымен темірді немесе сутегіні қолданып нитробензолдан анилинді алуға болады, мысалы:
NO2 NH2
+3H2→
+2H2O
2-есеп: 39 г бензол және 39 г азот қышқылы өзара ірекеттескенде түзілген нитробензолдың массасы:
Шешуі: C6H6+HNO3=C6H5NO2+H2Ov(C6H6)=m/M=39г/78г/моль=0,5моль;
v=(HNO3=m/M=39г/163г/моль=0,62моль;
v(C6H6) m(C6H5NO2)=v∙M=0,5моль∙123г/моль=61,5г3
3-есеп: Егер шығымы 75 % болса, 1620 г крахмалды гидролиздегенде түзілген, глюкозаның спирттік ашуынан түзілетін этанол массасы:
Шешуі: (C6H10O5)n nC6H12O6 C6H12O6 2C2H5OH+2CO2↑
v((C6H10O5)n)=1620 г/ (162∙n)г/моль=10 /n моль;
v(C2H12O6)=n∙v((C6H10O5n)=n∙моль=10 моль;
v(C2H5OH)=2∙v(C6H12O6)=2∙10 моль =20 моль;
mтеор(C2H5OH)=v∙M=20 моль∙46г/моль=920 г;
mпрак.(C2H5OH)=η∙mтеор.=0,75∙920г=690г.
4-есеп: Тізбек арқылы: крахмал →этанол→көміртек(ІV) оксиді→крахмал. 243 г крахмалдын, үшінші стадияда бөлінетін көміртек (ІV) оксидінің зат мөлшері:
Шешуі: 1)(C6H10O5)n nC6H12O6
C6H12O6 2С2Н5ОН+2СО2↑
С2Н5ОН+3О2=2СО2+3Н2О
а) 6СО2+6Н2О С6Н12О6↑
б) С6Н12О6→(С6Н10О5) n
v(С6Н10О5)n)=m/M=243г/(162∙n)г/моль=1,5/n моль;
v(С6Н12О6)=n∙v(C6H10O5)n)∙моль1,5 моль;
v(C2H5OH)=2∙v(C6H12O6)=2∙1,5 моль=3 моль;
v(CO2)=2∙v(C2H5OH)==2∙3 моль=6 моль
5-есеп. Этилбензолды нитрлегендегі өнімінің 1 молінің массасы:
Шешуі: C6H5-C2H5+3HNO3 C6H2)(С2Н5)(NО2)3+3H2O
v(2,4,6- тринитроэтилбензол)=1 моль∙241г/моль=241г
6-есеп Егер шығымы 75 % болса, онда 18г глюкозаны тотықтырғанда түзілетін күмістің массасы
шешуі С6Н12О6+[Ag(NH3)2]OH=2Ag+C6H12O7+4NH3 +H2O
v(C 6H10O6)=m/M=18г/180г/моль=0,1моль;
v(Ag)=2·v(C6H12O6)=2·0,1моль=0,2моль;
mтеор(Ag)=v·M=0,2моль·108г/моль=21,6г;mпрак(Ag)=η·mтеор(Ag)=0,75∙21,6г=16,2г
7-есеп. Массасы 9,9г дихлорэтан алу үшін хлорсутекпен әрекеттесетін ацетиленнің (қ.ж) көлемі:
Шешуі: C2H2+2HCl→C2H4Cl2
v(С2H4Cl2)=m/M=9,9г/99г/моль=0,1моль;
v(С2H2)‹v(C2H4C12)=0,1моль;
V(C2H2)=v∙Vm=0,1моль∙22,4л/моль=2,24л
8-есеп. 85,5г сахараоза гидролизденгенде алынған глюкозаны тотықтырғанда түзілген күмістің массасы:
Шешуі: C12H22O11+H2O C6H12O6(глюкоза)C6H12O6(фруктоза)
C6H12O6+2[Ag(NН3)2]OH →2Ag↓+C6H12O7+4NH3+H2O
v(C12H22O11)=m/M=85,5г/342г/моль=0,25моль;
v(C6H12O6)=v(C12H22O11 )=0,25моль;
v(Ag)=2∙v(C6H12O6)=2∙0,25моль=0,5моль;
m(Ag)=v
9-есеп Егер нәруыздың мономері глицалаланин болып және одан гидролиздегенде 222,5г аланин түзілсе белоктың массасы .
Шешуі C2H5NO2(глицин)+С3H7NO2(аланин) → C5H10 N2O3(глицалаланин)+H2O
v(аланин)=m/М=222,5г/89г/моль=2,5моль
v (аланин)=v(глицилаланин)=2,5моль
m(глицилаланин)v.М=2,5моль *146г/моль=365г
Жауабы 365г
10 –есеп 142г иодметан мен 50г натрий әрекетескенде түзілген этанның (қ.ж) көлемі
Шешуі 2CH3 І+2Nа→CH3 - CH3 +2NаІ
v(CH3 І)=m:M=142г/142г /моль =1 моль . v(Nа) =m/М=50г /23г/моль =2,17 моль
v(C2H6)=v.Vm=0,5 моль.22,4л/моль=11,2л
Жауабы 11,2л
11 –есеп 9,2г толуол толық жану үшін қажет ауаның көлемі (ауадағы оттектің көлемдік үлесі 20%)
Шешуі C6H5CH3+9O2=7CO2+4H2O v(C6H 5 CH3)=m/М =9,2 г/92г/моль=0,1 моль
v(O2)=9*v(C6H5CH3)= m /М=9*0,1моль = 0,9 моль
V(O2)=v (O2).V m *0,9моль*22,4л/моль=20,16л V(ауа)= V (О2)/φ(О2)=20,16/0,2=101л
Жауабы 101л
12- есеп Картоптағы крахмалдың массаалық үлесі 20%, өнім шығымы 50%, сыйымдылығы 50кг 5 қап картоптан алынған глюкозаның массасы:
Шешуі: (С6Н10О5)n nС6Н12О6
M=50кг*5 υ = 250кг: m(крахмал)=ω*m(картоп)=0,2*250кг=50кг
υ(крахмал)=308,64моль
mтеор(глюкоза) = υ*M=308,64*162г/моль=49,9кг
mпрак(глюкоза) =η* mтеор(глюкоза)η=0,5*49,9кг=10,20кг
13-есеп: Газ тәрізді заттардың мынадай элементтік құрамы эксперименттік жолмен анықталғын: көміртегінің массалық үлесі 0,8571 (немесе 85,71%), сутегінің массалық үлесі 0,1429 (немесе 14,29%). Қалыпты жағдайда бұл газдың 1 л массасы 1,25 г болады. Осы заттың химиялық формуласын табыңдар.
Шешуі: 1. Элементтер атомы санының қатынасын табамыз:
С:Н = 85,71/12 : 14,29/1 ≈ 1 : 2
Демек бұл газдың қарапайым формуласы СН2
2. Қарапайым формуласы бойынша мольдік массасын табамыз:
М(СН2) = 12+2=14 г/моль. Алайда атомдар 1санының 1: 2 қатынасы көптеген формулаларға, мысалы, С2Н4, С3Н4 және т.б. сәйкес келеді.
3. Бұл формулалардың қайсысы берілген газ формуласына сійкес келетінін анықтау үшін тағыздығы бойынша мольдік массасын табамыз:
М = V • ρ = 22,4 • 1,25 = 28
М = 28г/моль
28 грамға тең мольдік массасының сандық мәні тек қана С2Н4 формуласына сійкес келетін болғандықтан, бұл сол заттың анық формуласы болып табылады.
Жауабы: Зерттелген заттың химиялық формуласы С2Н4 (этилен)
1-есеп 132г СН3СОН ацетальдегид (шығымы 75%) алу үшiн жұмсалатын құрамында 28% қоспасы бар кальций карбидiнiң массасы;
Шешуi: СаС2 +2Н2О=Са(ОН)2↓+С2Н2↑ С2Н2+Н2О→ СН3 СОН
mтеория (CН3СОН)=m/η=132/0,75=176г
v(СН3СОН)=m/М=176г/44г/моль=4моль
v(СН3 СОН)=v(С2Н2 )=v(СаС2)=4моль
m(CaC2)=v•М=4моль•64г/моль=256г
ω (СаС2)=100%-28%=72%
m(техникалық карбид)=m(CаC2)/ω(СаС2)=256г/0,72г/моль=355,5
2-есеп. 40,5г целлюлозаны нитрлегенде түзілген динитроцеллюзаның массасы;
Шешуі:[С6Н10О 5 ]n+2НNО3→[С6Н8О5(NО2)2]+2nН2О
υ(целлюлоза)= m/М=40,5г/(162n)г/моль=0,25/n моль
υ(динитроцеллюлоза)= υ(целлюлоза)
m(динитроцеллюлоза)=υ*M==0,25/n*252n=63г
3-есеп.Глюкозаны спиртке дейін ашытып,түзілген этанолды қышқылға дейін тотықтырады.Осы алынған қышқыл натрий гидрокарбонатының артық мөлшерімен әрекеттескенде көлемі 8,96л (қ,ж.)газ бөлінді.Ашу реакциясына түскен глюкозаның массасы.(г)
Шешуі:С6Н12О6→2С2Н5ОН+2СО2↑
С2Н2ОН СН3СООН
СН3СООН+NаНСО3→СН3СООNа+СО2↑+Н2О
υ(СО2)=8,96л/22,4л/моль=0,4моль
υ(С6Н12О6)=СО2/2=0,4моль/2=0,2моль
m(С6Н12О6)= υ /М=0,2моль*180г/моль=36г
4-есеп.5г формальдегид күміс оксидінің артық мөлшерімен әрекеттескенде бөлінетін күмістің массасы.
Шешуі:.НСОН+Ag2О→2 Ag↓+НСООН
υ(Ag)=2* υ(НСНО)=2*0,167моль=0,333моль
m (Ag)= υ/М=0,333моль*108г/моль=36г
5-есеп.(Қ.ж.)тығыздығы 0,715г/л болатын көмірсутектің 4,8грамын жаққанда 13,2г көмірқышқыл газы түзілген болса,онда оның молекулалық формуласы.
Шешуі.:M(СХНУ)=ρ*Vm=0,715г/л*22,4л/моль=16г/моль
υ(СХНУ)=0,3моль
СХНУ+О2→СО2+Н2О
υ(СО2)=m/M=13,2г/44г/моль=0,3моль υ(СХНУ)::υ(СО2)=0,3моль:0,3моль=1:1=>x=1
СНУ=12+y=16 y=4
6-есеп:Егер шығымы 75%болса,20г анилиннен алынатын нитробензолдың массасы:
Шешуі: С6Н5NO2 C6H5NH2
mтеор = mпрак*η=20г/0,75=26,67г
υ(анилин)=m/M=26,67г/93г/моль=0,287моль
m(С6Н5NO2)=υ*M=0,287моль*123г/моль=35,27г
7-есеп. Егер шығымы 90%болса,36г глюкозаданалынатын сүт қышқылының массасы:
Шешуі:С6Н12О6→2СН3СН(ОН)СООН
υ(глюкоза)=36г/180г/моль=0,2моль
υ(сүт қыш.)=2υ(глюкоза)=2*0,2моль=0,4моль
m(сүт қыш.)=υ*M=0,4моль*90г/моль=36г
mпрак=mтеор*η=36г*0,9=32,4г
8-есеп.11,2м3 3-метил бутадиен-1,3(қ.ж.)толық жағу үшін қажет ауаның көлемі.(Оттектің ауадағы үлесі21%)
Шешуі:υ(3-метил бутадиен-1,3)=V/Vm=11,2м3/22,4л/моль=0,5*103моль
С5Н8+7О2=СО2+4Н2О
υ(О2)=7*υ(3-метил бутадиен -1,3)=0,5*103моль*7=3,5*103моль
υ(О2)=υ* Vm =3,5*103МОЛЬ*22,4л/моль=78,4м3;
υ(ауа) = υ(О2)/φ(О2) = =373,3м3
Жауабы. 373,3м3
9- есеп: кальций хлоридінің 520 г 7%- ті ерітіндісіндегі судың массасы:
А) 484,0г в) 483,6г с) 483,2г д) 483,4г е( 483,8г
Шешуі: m=(CaCl2)=ω*m= 0,07* 520г=36,4г
m=(Н2О) = mер-ді - m(CaCl2)=520г- 36,4г =483,6г
Жауабы: 483,6г
10- есеп: 20 литр пропан мен бутан қоспасын жағу үшңн 124 литр оттегі жұмсалған. Қоспаның пайыздық өқрамын анықта.
Шешуі: Пропан көлемін х(л.) , ал оны жағуға жұмсалған оттек көлемін у(л.) деп белгілейік.
Х л у л
2С3Н8+ 10О2 6СО2+8Н2О
2моль 10моль
у=5х
бутанның оттегімен әрекеттесу реакциясының теңдеуін құрамыз, у орнына 5х қоямыз.
(20-х)л (124-5х)л
2С4Н10+ 13О2 8СО2+10Н2О
2моль 13моль
Теңдеу құрамыз: 13(20-х) =2(124-5х) бұл теңдеуді шешкенде х= 4л болады, бұл пропан көлемі, бутан көлемі V(С4Н10) =20л- 4л =16л
ω(С3Н8)=4/20*100=20%
ω(С4Н10)=16/20*100=80%
Жауабы: W(С3Н8)= 20% W(С4Н10)= 80%
11- есеп: 15,68 литр метан, көміртек(ІҮ) оксиді және көміртек(ІІ) оксидінен тұратын қоспа арқылы натрий гидроксидін артық мөлшерде қосқанда, бастапқы қоспа көлемі 8,96 литрге кеміген.Қалған қоспаны жағу үшін 6,72литр оттегі қажет болды.бастапқы қоспа құрамын анықта.
Шешуі: Қоспа құрамындағы СО2 (ІҮ) оксидімен ғана NaOH әрекеттеседі.
8,96
2NaOH+ СО2 Na 2СО3+Н2О
Сондықтан V(СН4+СО) =15,68-8,96=6,72л
Метанның жану теңдеуін құрамыз, метан х(л) ал жұмсаған оттек у(л)
х л у л
СН4+О2 СО2+2Н2О
1моль 2моль
у=2х
Иәс газының жану теңдеуін құрамыз да у- орнына 2х қоямыз.
(6,72-х) (6,72-2х)
СО2+О2 2СО2
2моль 1моль
Теңдеу құрамыз: 2(6,72-х) =(6,72-2х)*1 бұдан х=2,24л бұл метан V(CO)=6,72-2,24=4,48л
Жауабы: V(CO)=8,96л
V(CO)=4,48л
V(CO)=2,24л

12-есеп: 2,3 г зат жанған кезде 4,4 г көміртегі (ІV) оксиді және 2,7 г су түзіледі. Бұл зат буының ауамен салыстырғандағы тығыздығы 1,59-ға тең. Берілген заттың молекулалық формуласын анықтаңдар.
Шешуі: Бұл зат жанған кезде көміртегі (ІV) оксиді және су түзіледі, сонда мұны берілген зат құрамына көміртегі мен сутегі енеді деп есептеуге болады.
1.Көміртегінің массасын табамыз:
М(СО2) = 44 г/моль
44 г СО2 құрамында 12г С болады.
4,4 г СО2 « х1»
44 : 4,4 = 12: х1; х1 ≈ 4,4 • 1,2 / 44 ≈ 1,2; х1 ≈ 1,2 г С
2. Сутегінің массасын табамыз:
М(Н2О) = 18 г/моль;
18г Н2О құрамында 2г Н болады.
2,7 г Н2О«х1»
44 : 4,4 = 12 : Х1;Х1=4,4*1,2/18=0,3; Х1=1,2Г С
2.Eгер зерттелген зат құрамында оттегі болса, онда оны заттар массасы мен көміртегі және сутегі массасы жиынтығының айырмасы бойынша табады:
M(С) + m(Н) =1,2г + 0,3г=1,5г
M(О) =2,3г – 1,5г=0,8г
4. Элемент атомдары санының қатынасын табыңыз:
С : Н : О=1,2/12 : 0,3/1 :0.8/16=0.1 : 0.3 : 0.05 =2 :6 :1
Демек ,бұл заттың қарапайым формуласы С2Н6О
5. Зерттелген заттың молъдік массасы қарапайым формула және оның буынның ауадағы салыстырмалы тығыздығы бойынша табамыз:
М(С2Н6О)= 46 г/молъ;
М=29•Dауа=29 * 1.59 =46,11; М = 46,11 г/молъ
Бұл жағдайда С2Н6О қарапайым формуласы нақтылы формуласы болып табылады.

13-есеп Азот бойынша тығыздығы 2,5-ке тең 35 г циклоалканды жаққанда жұмсалатын ауаның көлемi (ауадағы оттектiң үлесi 20%)
Шешуi; М(СпН2п)=Дауа(Сп Н2п)•М(ауа)=2,5*29г/моль=72,5г/моль;
12n+2n=72.5 14n=72.5 n=5
C5Н10-циклопентан
С5Н10+О2=5СО2+5Н2О
v(C5H10)=m/M=35г/м/70г/моль=0.5моль;
v(O2)=15/2*v(C5H10)=15/2*0.5моль=3.75моль;
V(O2)=v*Vm=3.75моль*22,4л/моль=84л; V(ауа)=V(O2)/φ(O2)=84/0.2=420л
Жауабы:420л Тәрбие.орг сайтынан Сандық есептер шығару Қосымша сабақ жоспары материалды тегін жүктеп сабақ барысында қолдануға рұқсат етіледі. Жарияланған материалға tarbie.org сайтының әкімшілігі жауапты емес

Авторы:

Ұнады ма? Достарыңмен бөліс. Қалаған әлеуметтік желінің үстін бас

Бөлімі: Қосымша сабақ жоспары | Логин: Қонақ
Көрсетілім: 2080 | Жүктеулер: 0
Барлық пікірлер: 0
avatar