Меню
Артқа » » » » Материал жариялау
Қазақ халқы қалыптасуының соңғы кезеңі
  • 12.02.2017
  • 133 Көрсетілім
  • Талқылау
  • Жарияланған материалдың жеке номері: 21697

Пәні:Қазақстан тарихы Мектеп №61 орта мектеп
Күні:30.01.2017ж Сынып:7 Мұғалімнің есімі: Кенжебаева Гульжан
Сабақтың тақырыбы: Қазақ халқы қалыптасуының соңғы кезеңі Қатысқандар саны:22 Қатыспағандар саны:
Сабақ негізделген оқу мақсаты(мақсаттары) Қазақ халқының қалыптасу үдерісі туралы білу.
Қазақ атауының шығу тарихының маңызын түсіну.
Кестемен жұмыс жасауға үйрену.
Сабақ мақсаттары Барлық оқушылар: Қазақ жеріндегі ру-тайпалардың халық болып қалыптасуына көптеген кедергілер болса да, олар барлығы бірдейтүрік тілінде сөйлеп, діни-нанымдары, әдет-ғұрыптарының ұқсас болуы қазақ халқының халық болып қалыптасуы пісіп-жетілгендігін біледі.
Оқушылардың басым бөлігі: Ежелгі Сібір тайпалары тілдерінде "қазақ" сөзі мықты, берік, алып деген мағынаны беретіндігін және "Алаш" сөзінің қазақ халқының ұраны болғандығын түсінеді.
Кейбір оқушылар: Кестемен жұмыс жасауға үйренеді.
Тілдік мақсат Оқушылар ............(істей) алады.
XV ғасырдың ІІ жартысынан бастап,XVI ғасырдың басында қазақ хандығының құрылуы мен нығаюы қазақ халқының этникалық жағынан шоғырлануының күшейте түскендігін біле алады.
Негізгі сөздер мен тіркестер:
Қазғақ-озғұлым, алаш, қазақ
Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:
Талқылауға арналған тармақтар:
Қазақ халқының қалыптасуы.
Алаш атауы туралы түсінік.
Алаша хан туралы аңыз.
Жүздердің құрылуы.
Сіз неліктен .......екенін айта аласыз ба?
Қазақ сөзіне түсініктеме айта аласыз ба?
Айтылым бойынша ұсыныстар:
Тақырыпты оқу кезіндегі түсінігін айта білуі.
Жетістік критерийі Қазақ халқының қалыптасуы туралы айта алады.
Қазақ сөзіне түсініктеме бере алады.
Алаш сөзінің мағынасын түсіндіре алады.
Алдыңғы оқу Өткен сабақты қайталау
Жоспар
Жоспарланған уақыт Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз) Ресурстар
Басталуы
2 мин

2 мин Топқа бөлу: Сабақ тақырыбына сәйкес, түрлі-түсті қағаз қиындылары арқылы топқа біріктіріледі.
Жаңа сабаққа кіріспе: Миға шабуыл
Өткен сабақпен байланыстыра отырып сұрақтар қою арқылы тақырыпты ашу.
«Ой қозғау» әдісі бойынша оқушыларға төмендегідей сұрақтар беріледі: Ауа көшкен ру — тайпалардың екінші бір жерде шоғырлануы, халықтың бірлігін нығайтқанмен, ауған, жерлердегі этносаяси бірлікті ыдыратады. Мәселен, Жетісу аймағандағы ру — тайпалардың Орта Азияға, Орталық Қазақстанға қарай көшуі Моғол хандығындағы этносаяси қауымдастықты әлсіретті. Әбілқайыр хандығы ру — тайпаларының жан — жаққа бытырауынан бұл хандық мүлдем жойылып кетті. Қалған бөліктері Орта Азияға дейін барып, онда өзбек қалауына себеп болды.
Суреттегі тұлғалардың бүгінгі өтетін сабаққа және өткен тақырыпқа байланысы бар. Осы жерде сурет көрсетіледі? Оқушылар өз ойларын айтады.?
КЕРЕЙ МЕН ЖӘНІБЕК
(Кезінде Керей мен Жәнібек Әбілқайыр ханнан бөлініп, Жетісу жеріне қоныс аударуы нәтижесінде қазақ атауының негізін қалады, Керей мен Жәнібек сұлтандар төңірегінде шоғырланып, біріншіден Қазақ хандығының негізін салса, Екіншіден қазақ халқының этникалық құрамының күшеюіне мүмкіндік туғызды.). Қағаз қиындылары
Интерактивті тақта
Ортасы



15 мин

2 мин

10 мин

2 мин
Жүздер Тайпалар Шығу тарихы
Ұлы Жүз Жалайыр, Дулат, Қаңлы, Ошақты, Сарыүйсін, Шапырашты, Сіргелі, Ысты, Албан, Суан, Шанышқылы. Елде Жанпоз (Жансақал) атты батыр, палуан кісі болыпты. Хан тойға аттанғанда….., біраз жүрген соң үлкен бұлақтан су ішіп, өріп бара жатқан бір үйір құлынды кездестіреді, олардың арасында жал құйрығы жерге тиетін айғырды көздері шалып қалады. Хан осы айғырды кім ұстаса, соған сыйлық беретінін хабарлайды. Жанпоздың астындағы жүйрік атты қуып жетіп Жанпоз жанаса беріп оның төбесіндегі кекілінен ұстайды да, артқа тарқан кезде екпінмен алдыға ұмтылған айғырдың жалы айырылып, шоқтығына жетеді…. содан жалайыр атанып кеткен екен.
Ошақты — Көне үйсіннің Ойсыл деген тармағынан тарайды. Ойсылдың отыз ұлының бірі Жаймамбеттің әйелі Қарашаш, хан Жәнібек жасаған қырғында Ошақты деген баласын аман алып қашып, Үйсілдің Бәйдібек байға барып паналайды. Сол қырғында ол бала бір ошақтың ішіне барып, тығылып қалған жерінен табылған екен, сондықтан оны Ошақты атанып кетіпті.
Орта жүз Арғын, Найман, Қыпшақ, Қоңырат, Керей, Уақ. Алты атадан тұрады, «Алты арыс» дейді; Арғын, Найман, Қыпшақ, Қоңырат, Керей, Уақ. Уақ бір атадан емес әр елден аз — аздан жиналған ел, сондықтан уақ деп атаған деседі…..
Кіші жүз Байұлы, Әлімұлы, Жетіру Адай Байұлы, Әлімұлы, Жетіру Адай дүниеге келгенде анасы өліп, Таздың емізулі шешесі оны бауырына басып, асырайды, Сондықтан Адай мен Таз туыс есебінде. Халық ауызында «Аққу менен қаз егіз», «Адай менен таз егіз»деген мақал сөз қалған.
Шөмекей ескі Шөміннен шығады (Чумын). ол Шөміннен – Шөмекей, Дойыт тарайды. Дойыт тілсіз мылқау болғандықтан Ағалары атаусыз — атсыз қалмасын деп, оның атын ұранға айналдырады. Шөмекейдің ұраны Дойыт.
ҰЛЫ ЖҮЗДІҢ ҚОЛЫНА ҚАУҒА БЕРІП, МАЛҒА ҚОЙ.
ОРТА ЖҮЗДІ ҚОЛЫНА ҚАМШЫ БЕРІП ДАУҒА ҚОЙ.
КІШІ ЖҮЗДІҢ ҚОЛЫНА НАЙЗА БЕРДЕ ЖАУҒА ҚОЙ
Топтық жұмыс
І-топ Қазақ халқының қалыптасуы.
ІІ-топ "Қазақ" атауының шығуы.
ІІІ-топ, IV-топ Алаш атауы мен жүздерінің пайда болуы.
"Өкіл" әдісі арқылы жүреді
Екі жұлдыз, бір ұсыныс арқылы бағалау
Кері байланыс
1.Жұмыс барысында топтағы қарым - қатынас тапсырманың орындалуына қалай әсер етті?
2. Тапсырма орындау барысында топта ауызбіршілік сақталды ма?
3. Топтық жұмыс жасау кезінде қиындық келтірген тұстарыңыз
болды ма?
Жұптық жұмыс Сәйкестендіру
1 Арғын, Найман, Қыпшақ, Қоңырат, Керей, Уақ. Орта жүз
2 Байұлы, Әлімұлы, Жетіру Адай Кіші жүз
3 Жалайыр, Дулат, Қаңлы, Ошақты, Сарыүйсін, Шапырашты, Сіргелі, Ысты, Албан, Суан, Шанышқылы. Ұлы жүз
Жұптарда өзара бағалау
Карта

Бағалау парағы

Үлестірмелі парақшалар
Аяқталуы



10 мин

2 мин
Жеке жұмыс
Дейін-Кейін әдісі
Дейін Кейін


Дайын үлгі жауап арқылы бағалау
Рефлексия
Үлестірмелі парақша
Қосымша ақпарат
Саралау-Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз? Бағалау-Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз? Пәнаралық байланыс Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері АКТ-мен байланыс Құндылықтардағы байланыс
"Өкіл" әдісі
Сәйкестендіру
Сұрақ-жауап Екі жұлдыз, бір ұсыныс арқылы бағалау
Жұптардың өзара бағалауы
Дайын үлгі жауап арқылы бағалау Қазақстан тарихы әдістеме
АКТ
Карта
Рефлексия
Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма? Бүгін оқушылар не білді.Сыныптағы ахуал қандай болды? Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма? Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе? Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен? Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз.Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сәйкес келетін сұрақтарға жауап беріңіз.
Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:
Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:
2:
Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім? Тәрбие.орг сайтынан Қазақ халқы қалыптасуының соңғы кезеңі Тарихтан ашық сабақтар материалды тегін жүктеп сабақ барысында қолдануға рұқсат етіледі. Жарияланған материалға tarbie.org сайтының әкімшілігі жауапты емес

Авторы: Кенжебаева Гульжан

Қызылорда обл, Арал ауданы, Аралқұм елді мекені №61 орта мектебі Тарих және құқық пәні мұғалімі

Ұнады ма? Достарыңмен бөліс. Қалаған әлеуметтік желінің үстін бас

Бөлімі: Тарихтан ашық сабақтар | Логин: gulzhan_kenzhebaeva
Көрсетілім: 133 | Жүктеулер: 1
Барлық пікірлер: 0
avatar